Skip to main content

Posts

Showing posts with the label mining

Skath-dhraylya an Yukon / Yukon Dredge

Y tevnydhyas skathow-draylya yn arenebedh an Yukon yn Alaska bys y'n 1980ow dhe balas owr a-dhyworth gweliow pollow bian. Hag an skathow ma ow movya, i a vynnsa lyftya'n pri ha'n godhes ha'ga thowlel war-dhelergh dhedhi, ow tivagli'n owr orth mones. Dre wul hemma, i a vynnsa movya desedhans an poll ha balya owr a arenebedh bras. Yma'n bardhonek ma selyes war wydhyow a welis a skath-dhraylya forsakyes, yn unn vreyna y'n tyller may kasas nans yw moy es 60 bledhen. Orth goles an folen ma yma'n gwydhyow a welis a awenas an bardhonek.  Dredgers were used in the Yukon region of Alaska until the 1980's to dig gold from the beds of small ponds. As these barges moved, they would lift the clay and sediment and throw them behind it, separating the gold as they went. In doing this, they would move the location of the pond and mine gold from a large area. This poem is based on a video I saw of an abandoned dredge, rotting where it had been left over 60 years befo...

Etymology/Etymologieth: Nyns eson yn-dann an Nor namoy

Post diwyethek, Sowsnek a-woles/Bilingual post, English Below . _______ Ytho, my re welas na bostis vy yn-kever etymologieth geryow balweyth a-dhia termyn hir. Awos hemma, my re dhewisas aga spammya unweyth arta gans istori didhevnydh geryow na wrussowgh hwi godhvos na vynnsowgh godhvos y'ga hever! Jynnji Shafta Jope dhe Val Karn Soth. Avel y lever an titel, nyns yw thema geryow an post ma an balyow aga honan, mes pandr'a hwer war warenep an Nor. Ytho, gesewgh ni dhe viajya a-dro dhe'n leuryow-gwiska ha dyski neppyth nowyth (po koth, avel yth yw)! Mar tothyewgh dhe Gernow, unn pyth a welsewgh yn lies tyller yw jynnjiow. An re ma yw an byldyansow le may feu jynnow an bal trigys yndha. Gwrys yw an ger ma a jynn ha chi. Y teu jynn  dhyworth an ger Anglo-Normanek engine , martesen dre'n Sowsnek, a dhisplegyas a-dhyworth an Frynkek Koth engine . Hemm a styryas 'sleyneth', 'konnykter' po 'jynn bell' - awos bos an re na mar junyes! An k...

Kravlostow (Knockers)

In Cornish Only, use the links below to learn more about Knockers in English. Kravlostow,   Knouckyers  po Knockers  (yn Sowsnek) yw eghen a dus byghan usi trigys yn-dann an dor yn balyow Kernow. Leverys yw gans nebes pobel aga bos spyrysyon Edhewon esa danvenys dhe oberi y'n blayow sten avel kethyon gans an Romanyon ha ny'ga klowir owth oberi war dhydhyow Sadorn po golyow Edhowek erel. Trovyes yw an Kravlostow awos aga hana ha'ga bonkya. Tus bal a dyb bos an sonow ma arwodh a jons da awos wosa i dhe vos klowys, trovyes yw beghow a voon da. Mars yw golow splann gwelys war nivelyow koth an bal, certan yw y fydh moon da trovyes ena ynwedh. Pur hager yw Kravlostow, avel Spyryjyon , hag i a yll bos pur fell, mar nyns ymons dyghtyes yn ta. Hengov yw rag tus bal dhe ri kresten aga hwiogennow dhe'n gravlostow. Hogen hwibana a yll aga divlasa! Yma drolla yn-kever den henwys Tom Trevorrow a leveris dhe'n gravlostow hag ev owth aga klowes: "bedhewgh tawel ha ...

Etymology/Etymologieth: Why are we still underground!?

Post diwyethek, Sowsnek a-woles/Bilingual post, English below. Post diwyethek, Sowsnek a-woles/Bilingual post, English Below . _______ Mar hwi re redyas an dhew bost etymologieth diwettha, hwi a wor y karav geryow balweyth dhe'n pols ma, ha nyns yw an post ma dyffrans dhedha, drog yw genev - mar ny redsowgh an postow diwettha, mirewgh war an dhew gevren ma:  Post Onan Post Dew Ytho, hedhyw y fynnav kowsel yn-kever geryow Kernowek re beu asvebys dhe'n Sowsnek meur ras dhe'n diwysyans balweyth. Ny yllis vy trovya etymologieth oll an re ma, dell mar kyllowgh offra nebes gweres dhe leunhe'n bolghow, gesewgh kampol a-woles. Hwel Jenkin dhe Venyon (Awtour). Lemmyn, gwryllyn dalleth gans ger komparek dhe valweyth yn Kernow ha Dewnens Soth, hwel . Nyns yw gwreydh an ger ma pur gler, mes yma nebes keslinegow Kembrek dhodho:  chwil  (hwilas),  chwêl / chwŷl  (hwel, avel yn dom hwel po hwel dro). An geryow Proto-Keltek usi ogas dhe'n geryow ma yw...

Etymology/Etymologieth: What lies beneath

Post diwyethek, Sowsnek a-woles/Bilingual post, English below. _______ Park Ertach Komm Rhondda myttin ma. Avel hwi a wor po na, pur dha yw genev hendhyskonieth dhiwysyansek, yn arbennik balyow ha mengleudhyow - my a adhvesas yn arenebedh Goon Brenn est, ytho eksplorya remenans an balyow koth ha dyski y'ga hever re beu darn meur a'm bewnans rag bledhynnyow. Myttin ma, ha my ow tiwrosa, my a bassays lower a dylleryow koth an Gwelyow-Glow Kembra Dyghow, ow komprehendya Nantgarw, Ferndale ha'n Lowva Lewis Merthyr (keffrys aswonnys avel: Park Ertach Komm Rhondda). Hemm, yn kesober a'm les diwettha y'n diwysyans glow, a wrug dhymm tybi a-dro dhe valweyth ha'n erva Geltek a wra mos ganso. Na esewgh ni dhe ankevi: Yma Kernow a-woles pub toll y'n dor y'n bys!  Jynnjiow koth dhe Venyon Ytho, awos bos agan le usadow yndha, y hwrav dalleth gans agan ger:  bal . Hemm a dheu a-dhyworth an ger Proto-Keltek  *kʷaleti  ow styrya palas . Y hwelir an ge...

Arenebedh Balweyth Nans Margh

Ow mires delergh a-dro dhe pedwar vis, my eth ow kerdhes war an woon gans an ki rag eksplorya remenans an Bal Nans Margh. _______ Tamm a gedhlow Herwydh an lyver History and Progress of Mining in the Liskeard and Caradon District  a 1863, bal kottha an ranndir yw an bal ma dres lyckod, ev veu oberys rag an kensa tro "nans yw nebes 35 bledhen" - hemma a styr yth ygeris ev yn 1827 po 1828. Yn anfeusik nyns eus nebes kedhlow yn-kever downder an bal ma, mes ni a wor yth eth ev a-dro dhe 700 gorhys dhe'n est a Resdhown West ( West Rosedown ) hag o 300 gorhys ledan a north dhe soth. Yth esa assays dhe eyl-ygeri an hwelyow omma y'n 1970ow hag y hyllir gweles nebes remenantow a'n eyl-oberans ma y'n nans (mes ny yllis vy aga throvya yn-mysk oll an reden!) My re glowas war an 'gwinbren grappa' bos chons a'n bal ma owth eyl-ygeri (arta) y'n termyn (hir) a dheu, mes ny yllav kofhe an le a drovis an kedhlow ma, ytho nyns yns lower a dhevnydh dhyn lemmyn...

Arenebedh Balweyth Begh Kittow

Okay, dell my re gonvedhas lemmyn bos re gedhlow a-dro dhe Valyow Bre Garn hag ev a via essa dhe wul gwiasva unigyn ragdha ( hag yma onan koth pur dha ragdha seulabrys yn Sowsnek ). Mes, awos my a vynn gwitha oll a'w fostow Kernowek warbarth, my re wrug an folen " Hendhyskonieth Dhiwysyansek " rag mayth yns i essa dhe drovya. Ha lemmyn, war-rag gans ow herdh a-dro dhe'n woon. ______________________________ Begh Kittow. Nyns eus lower a remenantow a'n hwelyow Kittow, esa rann a Val Karn Soth . Y hyllir gweles an atalvaow meur a-dhyworth an fordh yntra Neyth an Vran ha Pennsilva hag y hyllir kerdhes a-hys an hensi-tram koth a vos dredha yn tu Shafta Holman ha Gonnamena. Mar hwi a vos a-dryv dhe'n atalvaow, y hyllir gweles remenantow fondacyons an jynnjiow. My a wrug an skeusennow a-woles hedhyw (23/06/2016) ha my ow kerdhes a-derdro Bre Garn dhyworth Shafta Holman ow holya hyns an hen dhowrgleudh byghan. Ha my ow neshe Shafta Kittow, y hyllis gwele...

Arenebedh Balweyth Begh Holman

My a leveris y fynnsen vy skrifa moy a-dro dhe valweyth Bre Garn, ha nyns esen vy ow leverel gow :p Hedhyw my a gerdhas yn-kever Bre Garn ow kodriga nebes balyow an arenebedh. My a wra skrifa postow unigyn a-dro dhe bub bal ha tyller balya. Y'w fost diwettha, my a skrifas tamm a-dro dhe istori an  Bal Karn Soth  kowal, mes ny wrugav komprehendya kedhlow po imajys a jynnjiow Begh* Holman. *Yth esov vy ow tevnydhya an ger begh rag lode/load , mes mars eus ger gwell ragdho my a wra y janjya. Tamm a gedhlow. Dell hampollis vy, yth esa Begh Holman rann an Bal Karn Soth bras. Tamm dhe'n est a'n leuryow-gwiska ha Begh Jope yw tyller an begh. Yth esa tri jynnji omma; jynn-gwynsya ha jynn-pompya Shafta Rule, kottha shafta an tyller, o desedhys yn dew an jynnjiow ma. Awos ny yllas jynn-pompya Rule ardyghtya gans sawgh an ober, shafta nowyth, henwys Shafta Holman, veu sedhys rag gweres jynn-pompya an shafta koth. Yth esa atalvaow meur dhe'n tyller ma, esa lehes temmik dr...