Skip to main content

Arenebedh Balweyth Begh Holman

My a leveris y fynnsen vy skrifa moy a-dro dhe valweyth Bre Garn, ha nyns esen vy ow leverel gow :p

Hedhyw my a gerdhas yn-kever Bre Garn ow kodriga nebes balyow an arenebedh. My a wra skrifa postow unigyn a-dro dhe bub bal ha tyller balya. Y'w fost diwettha, my a skrifas tamm a-dro dhe istori an Bal Karn Soth kowal, mes ny wrugav komprehendya kedhlow po imajys a jynnjiow Begh* Holman.

*Yth esov vy ow tevnydhya an ger begh rag lode/load, mes mars eus ger gwell ragdho my a wra y janjya.

Tamm a gedhlow.

Dell hampollis vy, yth esa Begh Holman rann an Bal Karn Soth bras. Tamm dhe'n est a'n leuryow-gwiska ha Begh Jope yw tyller an begh. Yth esa tri jynnji omma; jynn-gwynsya ha jynn-pompya Shafta Rule, kottha shafta an tyller, o desedhys yn dew an jynnjiow ma. Awos ny yllas jynn-pompya Rule ardyghtya gans sawgh an ober, shafta nowyth, henwys Shafta Holman, veu sedhys rag gweres jynn-pompya an shafta koth.

Yth esa atalvaow meur dhe'n tyller ma, esa lehes temmik dres an bledhynnyow, ha servyes veu an begh gans rosweyth a dhowrgleudhyow byghan ha hensi-tram a junyas an jynnjiow gans an leuryow-gwiska y'n Nans Seythyn.

Klyckyewgh rag gweles mappa an tyller. (My a gavas an kedhlow a-ugh a-dhyworth an wiasva ma ha dres ow kodriga orth an le ow honan).

Y'n jydh hedhyw.

An tyller ma re janjyes lower dres an bledhynnyow. Dres Nessa Bell an Bys veu an arenebedh devnydhyes gans an lu rag dyski setha ha tardha drehevyansow (awos an lower a jynnjiow koth). Avel rann a hemma, an jynnjiow Rule veu terdhys, ytho hepken jynnji holman re dreusvewa bys y'n jydh hedhyw  (ny yllav kofhe a le my a dhyskas hemma, my a dyb y hyllir dyski a-dro dhodho y'n gwithti yn Jynnji Houseman yn Menyon).

Aswonnys yw jynnji Holman gans an pobel leel avel An Den y'n Bal awos an form a formyas y'n remenantow.

Ow godrig hedhyw.

Remenantow begh Holman war amal Bre Garn.
(Kemerys veu an skeusen ma dhyworth gwel yn Neyth an Vran)
Gwel a'n jynnjiow dhyworth onan a'n hensi-tram koth. Merkyewgh an growfordh goth a gemeras an hyns-tram yn-dann an atalvaow. Yth esa kowfordh aral rag tus ryb tenewan jynnji Holman. Pan yth esen vy flogh y hylsys kerdhes dre wowfordh an hyns-tram, mes na dre'n gowfordh rag tus, esa lettyes gans atal. Y'n 1990ow diwedhes yth esa tirslynk war bella amal an atalva a lettyas an gowfordh. An konsel a wrug y geas rag diogeledh an poblek. Hag i owth ewnhe remenantow an jynniow, i a gleudhyas an atal dhyowrth an gowfordh tus.
Jynnji Holman gans onan y drigoryon nowyth.
Gwel an tyller a gemeris vy yn mis Genver. Y hyllir gweles An Den y'n Bal tamm gwell omma.
Ow mires yn kowfordh an hyns-tram, y hyllir gweles an tirslynk, mes kynth yma ev ena, yma'n gowfordh yn plit da lowr. 
Portal lettyes an gowfordh. Y hyllir gweles fosow koth an portal ha'n tirslynk y honan.
Ow mires yn tu an leuryow-gwiska a-dhyworth an atalvaow. Y hyllir gweles jynnji ha chymbla dhe Vegh Jope a-barth kledh dhe'n hensi-tram koth.
Ow mires yn tu Bal Karn Est gans tyller an atalva goth y'n dalva.
Jynnjiow pompya Holman (a-barth kledh) ha Rule (a-barth dyghow). Merkyewgh an ke a-dro dhe benn Shafta Rule kyn na godhas hwath.
Benn chymbla koth a jynnji-pompya Rule, esa terdhys dres Nessa Bell an Bys, a-barth kledh dhe'n imach. An remenantow a-barth dyghow dhodho yw an jynnji-gwynsya Rule.
Ow mires orth an atalvaow esa kleudhyes. Merkyewgh an gwelynni prennek esa devnydhyes dhe skoodhya'n atal.

Moy a bostow a-dro dhe valweyth Bre Garn a wra dos yn skon (avorow martesen mar mynnav).

Comments

Popular posts from this blog

Ple'ma'n arghans?

Predhek. (English below) Ny wrav vy deskrifa oll an drolla 'ma lemmyn awos ow bos pur sur y hwodhowgh hwi an faktys seulabrys, mes:  Governans Pow Sows re hedhas pub skoodhyans arghansek rag an yeth Kernowek wosa  13 bledhen.   An dewis 'ma a dheuth dy' Yow seythen 'ma wosa Konsel Kernow dhe dhannvon y ombrofyans bledhynnyek rag an arghasans a   £150,000 a-varr y'n vledhen  . An yeth Kernowek re beu gwithys gans an Chartour Europek rag Yethow Ranndiryel po Bian a-dhia 2003, pan skoodhyans arghansek an governans a dhalathas. Hwi a yll sina petisyon erbyn an dewis 'ma omma: https://petition.parliament.uk/petitions/128474 Mes an hwarvos 'ma re wrug dhymm tybi a-dro dhe ble ha fatel yma'n governans Breten ow kwastya arghans ha pygemmys mona yw hemma? Awos ny gyv an yeth Kernowek saw   £150,000 an vledhen, po dhewgh ha dhymm, pris a nessa chi y'n Kernow dhe lower a bolitegoryon... Wel, nyns esa res dhymm hwilas yn lower.  Herwydh an Daily...

Etymology/Etymologieth: Why are we still underground!?

Post diwyethek, Sowsnek a-woles/Bilingual post, English below. Post diwyethek, Sowsnek a-woles/Bilingual post, English Below . _______ Mar hwi re redyas an dhew bost etymologieth diwettha, hwi a wor y karav geryow balweyth dhe'n pols ma, ha nyns yw an post ma dyffrans dhedha, drog yw genev - mar ny redsowgh an postow diwettha, mirewgh war an dhew gevren ma:  Post Onan Post Dew Ytho, hedhyw y fynnav kowsel yn-kever geryow Kernowek re beu asvebys dhe'n Sowsnek meur ras dhe'n diwysyans balweyth. Ny yllis vy trovya etymologieth oll an re ma, dell mar kyllowgh offra nebes gweres dhe leunhe'n bolghow, gesewgh kampol a-woles. Hwel Jenkin dhe Venyon (Awtour). Lemmyn, gwryllyn dalleth gans ger komparek dhe valweyth yn Kernow ha Dewnens Soth, hwel . Nyns yw gwreydh an ger ma pur gler, mes yma nebes keslinegow Kembrek dhodho:  chwil  (hwilas),  chwêl / chwŷl  (hwel, avel yn dom hwel po hwel dro). An geryow Proto-Keltek usi ogas dhe'n geryow ma yw...