Skip to main content

Arenebedh Balweyth Nans Margh

Ow mires delergh a-dro dhe pedwar vis, my eth ow kerdhes war an woon gans an ki rag eksplorya remenans an Bal Nans Margh.
_______
Tamm a gedhlow

Herwydh an lyver History and Progress of Mining in the Liskeard and Caradon District a 1863, bal kottha an ranndir yw an bal ma dres lyckod, ev veu oberys rag an kensa tro "nans yw nebes 35 bledhen" - hemma a styr yth ygeris ev yn 1827 po 1828. Yn anfeusik nyns eus nebes kedhlow yn-kever downder an bal ma, mes ni a wor yth eth ev a-dro dhe 700 gorhys dhe'n est a Resdhown West (West Rosedown) hag o 300 gorhys ledan a north dhe soth. Yth esa assays dhe eyl-ygeri an hwelyow omma y'n 1970ow hag y hyllir gweles nebes remenantow a'n eyl-oberans ma y'n nans (mes ny yllis vy aga throvya yn-mysk oll an reden!) My re glowas war an 'gwinbren grappa' bos chons a'n bal ma owth eyl-ygeri (arta) y'n termyn (hir) a dheu, mes ny yllav kofhe an le a drovis an kedhlow ma, ytho nyns yns lower a dhevnydh dhyn lemmyn.

Y'n jydh hedhyw

Yth esa lower a vyldyansow dhe'n hwel ma, dhe'n lyha onan avel chi rag jynn-gwynsya (mes yth esa dew dres lycklod - ow mires war remenans war a tyller), yth esa jynnji dhe shafta Salisbury ha drehevyansow rag an jynnow-stampya. Y'n jydh hedhyw nyns eus saw dew vyldyans re dreusvewas, tri chymbla hag unn shafta pur dhown!*

An Hyns-horn Skorren Nans Margh a junyas an hwelyow ma gans an Hyns-horn Lyskerrys ha Karn a-dhyworth 1877 ha lemmyn ev a wra fordh dha a hedhas an tyller dhyworth Pennsilva po Hwel Karn.

Ow herdh y'n arenebedh

My a dhalathas ow herdh dhe Dhibarthva Karn Est ha holya hyns an hyns-horn koth yn tu an balyow, ow tiyskynna yn-dann linen an gwydh hag ow krabalyas dhe amal serth an vre. Y hyllir dalleth dhe Venyon ha holya po'n hyns-horn koth rag mildir po kerdhes yn-nans ow tevnydhya hyns koth an dus bal.


 War an fordh my a drovyas odyt koth ryb tenewen an hyns ma (le may kodhas gwedhen), mes ny yllas ow hamera (po vy) gweles lower yndho, nyns esa saw hweth skav ow tos a-dhorto.



Scamper owth omlowenhe'n powes ha my ow krambla dres an gwedhen rag hwistra'n odyt.
Ottomma kensa gwel a gevir a'n hwelyow y'n hav (y hyllir gweles moy y'n gwav wosa an reden ha del dhe verwel).
Chymbla ha jynnji an jynn-gwynsya. Certan ov yth usi fondacyons a jynnji-gwynsya aral a-dryv dhe'n jynnji ma yn-mysk an gwydh,
An chymbla a welir omma a long dhe'n jynn-stampya.
Ottomma remenans a jymbla ha jynnji Shafta Salisbury.
War amal an vre a-woles dhe jynnji shafta Salisbury yw nebes remenans a'n hwelyow arenebel ha topp an atalvaow.
A-dryv dhe'n jynnji yw an shafta y honan, Shafta Salisbury. Ny wonn vy downder an shafta ma, mes mar tevlir men yndho, y klowir nebes bonkya ha klattra rag nebes sekondys hir ha wosa henna lagyans - ny vynnsen vy kodha yndho! (Kemerewgh with war an tyller ma*, nyns eus saw ke koth dh'agas gwitha!)
Gwel aral a jynnji shafta Salisbury.
Gwedhen re devas yn remenans a vyldyans koth.
Chymbla Shafta Salisbury a-dhyworth hyns an dus bal dhe Venyon.
Gwel a-hys an Nans Margh yn tu Menyon.
Da o gans Scamper an kerdh ma, mes gwell o gansi kavos powes aral!

Gwel an tyller kowal ow tiskwedhes (kledh dhe dhyghow) chymbla shafta Salisbury (usi a-dryv dhe'n gwedhen na), chymbla an jynnow-stampya, jynnji an jynn-gwynsya ha chymbla an jynn-gwynsya.
Mappa a'w herdh ha hensi erel dhe'n bal.

My a wra dehweles dhe'n tyller ma y'n gwav rag diskwedhes moy a'y dresorys kel ha nowedhi an kedhlow pan my a'ga throv.

*Kemerewgh with ha hwi ow kodriga orth an tyller ma! Yma SHAFTA DOWN YGOR ha BYLDYANSOW KOTH nag eus gwithys po ewnhes gans an konsel!






Comments

  1. Durdadhewhi! Manylyon ha skeusennow meur dhe les yw an re ma.

    Yth esov vy ow tyby bos Whel Jenkin (hag yw *ow* whel vy ;-) ) kefys y'n tyller ma - yw hemma gwir?

    ReplyDelete
    Replies
    1. Yow, meur ras rag'as kampol. Yn hwreydhek, Hwel Jenkin veu oberys avel kompani balweyth y honan, mes ev veu prenys hag oberys gans Bal Nans Margh y'n 1870ow. My a wra post yn y gever yn skon (ha my ow pos yn Kernow rag an Nadelik), dell watch this space :)

      Delete
  2. Pur dha Sam, my a'n gwelvyth pan vo parys.

    Ha ty ow tewheles, Kernow a'th tynargh.

    ReplyDelete

Post a Comment

Popular posts from this blog

Ple'ma'n arghans?

Predhek. (English below) Ny wrav vy deskrifa oll an drolla 'ma lemmyn awos ow bos pur sur y hwodhowgh hwi an faktys seulabrys, mes:  Governans Pow Sows re hedhas pub skoodhyans arghansek rag an yeth Kernowek wosa  13 bledhen.   An dewis 'ma a dheuth dy' Yow seythen 'ma wosa Konsel Kernow dhe dhannvon y ombrofyans bledhynnyek rag an arghasans a   £150,000 a-varr y'n vledhen  . An yeth Kernowek re beu gwithys gans an Chartour Europek rag Yethow Ranndiryel po Bian a-dhia 2003, pan skoodhyans arghansek an governans a dhalathas. Hwi a yll sina petisyon erbyn an dewis 'ma omma: https://petition.parliament.uk/petitions/128474 Mes an hwarvos 'ma re wrug dhymm tybi a-dro dhe ble ha fatel yma'n governans Breten ow kwastya arghans ha pygemmys mona yw hemma? Awos ny gyv an yeth Kernowek saw   £150,000 an vledhen, po dhewgh ha dhymm, pris a nessa chi y'n Kernow dhe lower a bolitegoryon... Wel, nyns esa res dhymm hwilas yn lower.  Herwydh an Daily...

Etymology/Etymologieth: Why are we still underground!?

Post diwyethek, Sowsnek a-woles/Bilingual post, English below. Post diwyethek, Sowsnek a-woles/Bilingual post, English Below . _______ Mar hwi re redyas an dhew bost etymologieth diwettha, hwi a wor y karav geryow balweyth dhe'n pols ma, ha nyns yw an post ma dyffrans dhedha, drog yw genev - mar ny redsowgh an postow diwettha, mirewgh war an dhew gevren ma:  Post Onan Post Dew Ytho, hedhyw y fynnav kowsel yn-kever geryow Kernowek re beu asvebys dhe'n Sowsnek meur ras dhe'n diwysyans balweyth. Ny yllis vy trovya etymologieth oll an re ma, dell mar kyllowgh offra nebes gweres dhe leunhe'n bolghow, gesewgh kampol a-woles. Hwel Jenkin dhe Venyon (Awtour). Lemmyn, gwryllyn dalleth gans ger komparek dhe valweyth yn Kernow ha Dewnens Soth, hwel . Nyns yw gwreydh an ger ma pur gler, mes yma nebes keslinegow Kembrek dhodho:  chwil  (hwilas),  chwêl / chwŷl  (hwel, avel yn dom hwel po hwel dro). An geryow Proto-Keltek usi ogas dhe'n geryow ma yw...