Skip to main content

An kethsam drolla koth...

Hedhyw my a vynn skrifa yn-kever yeth nag yw Kernowek! 😨 
An Isalmaynek (Dhyworth Planet-Wissen.de)


Yth esen vy ow peuri Facebook ha my a welas erthygel dhyworth an Schleswig-Holsteiner Zeitung (paper nowodhow Almaynek) yn-kever arghasans rag an Isalmaynek (henn yw Plattdeutsch/Low German na Iseldiryek). 

Yn kensa, nebes kettesten. Yeth jermanek usi kowsys yw Almayn North yw Isalmaynek a long dhe'n skorren west-jermanek, gans Almaynek, Iseldiryek, an yethow Frisek ha Sowsnek. Yma 10 milvil Isalmaynegor a wor kowsel nebes a'n yeth hag ynter unn ha diw vilvil Isalmaynegor a'n kows avel mammyeth. Avel yethow minoryta Breten, yth yw an Isalmaynek gwithys gans an Chartour Europek rag Yethow Ranndiryel po Bian yn Almayn kepar ha'n yethow Frisek ha'm yethow Sorbek. 

Avel yn Kernow, Kembra, Wordhen, h.e. skoodhyes yw an Islamaynek gans an governans dre'n statys keffrysek a Schleswig-Holstein, Niedersachsen, Hamburg ha Bremen. Rag lies bledhen an statys ma re beu ow ri 271,000€ rag kavos an Institut für niederdeutsche Sprache (INS) (Fondyans an Yeth Isalmaynek). Rag 40 bledhen an INS re beu ow skoodhya'n yeth yn Almayn North hag y skoodh adhyskans y'n hag a-dro dhe'n yeth, keffrys ha media ha lien Isalmaynek. Yth yw an INS kepar ha Sodhva an Yeth Kernewek. Trigys yw yn Bremen, an cita-stat a ro 80,000€ pub bledhen. Yn aray diyskynnus an statys erel a ro mona dhe'n fondyans: Niedersachsen 117,000€; Schleswig-Holstein 42,000€; ha Hamburg 32,000€. 
Lyvrow yw treylyes dhe Isalmaynek kepar
ha dhe Gernowek.

Yn mis Gortheren 2016, y feu leverys na via'n statys owth arghasa an INS y'n keth fordh avel i re bia ow kul. I a leveris nag esa possybyltas awedhyans luck dhe'n INS, yn arbennek awos tyller an fondyans. Yn le hemma, an statys re gussulyas gul pennplas an yeth (Länderzentrum) a wra skoodhya'n yeth yn pub stat. Mes, nyns o hwath sur yn mis Gwynngala hevlena (2017) ple fia an pennplas nowyth ma po pandr'a wrussa va yn tyffrans dhe'n INS. Herwydh kowser governans Almayn, y talvia'n pennplas profya dewisyow gwell rag pub stat le mayth yw kowsys an yeth, yn le an re na usi trigys yn north-west an wlas yn-unnik drefenn an yeth dhe vos presens yn pub stat yn Almayn North ha na'n statys re bia ow profya'n arghasans rag an INS yn-unnik.

Mes nyns yw an argyans ma yn-kever kesweyth yn-unnik. Yma res perthi kov bos lyverva veur a'n yeth seulabrys y'n fondyans yn Bremen usi aswonnys gans peub a gows an yeth. An INS a dreyl hag a skrif drollow y'n yeth rag dyskadoryon hag Isalmaynegoryon ha'ga dyllo yn bledhennek. Nebes tus a breder y fydh an ober oll ma kellys mar movir po degir an INS.

Awos gwaskedh skodhyoryon an Isalmaynek hag Isalmaynegoryon aga honan ha fowt a dowlen nowyth dhe'n pols, an statys a agrias arghasa'n yeth bys dhe 31ves mis Kevardhu 2017 owth ystynna'n arghans dres unn vledhen. Mes yma'n vledhen na ow tos dhe's penn lemmyn...

An INS yn Bremen (Dhyworth kreiszeitung.de)
Ytho, pandr'a hwer lemmyn? Yw an pennplas nowyth parys? Nag yw. Herwydh SHZ.de, nyns eus oberoryon po tylleryow parys rag nessa kamm an regdres nowyth ma. Y styr hemm onan a dhew byth: po y fydh an INS skoodhyes rag bledhen aral, ow pewa bledhen dhe vledhen ow kregi war dewisyow an statys a'n skoodh, po y fydh deges an INS ha ny vydh travyth dhe gemerys y le, ow ri an yeth y'n keth le avel an Kernowek nans yw bledhen ha hanter pan veu arghasans an yeth kemerys dhe-ves gans an governans yn Westminster. Ev re bia profyes bos an INS an ennplas nowyth, mes nyns yw hemm towlen certan mann.

Y fynn an INS pesya y ober yn Bremen ha kowser re leveris aga bos ow kowsel gans fondyansow arghansek nowyth yn-kever arghasans, mes an INS yw keffrys parys dhe oberi a-berth y'n dowlen nowyth mar pia henn possybyl.

Avel y hwelir y'm postyans a-ugh, nyns yw yethow minoryta erel Europa yn tyller diogel y'n jydh hedhyw hag awos y fynn governansow erbysi mona, yma'n yethow lyha ow kodhevel. My a wayt y fydh nowodhow da rag an INS ha'n Isalmaynek y'n vledhen nowyth ha my a wra agas nowedhi mar klowav neppyth yn mis Genver.

Kevrennow ha Kedhlow

Yn Kernowek:

Yn Sowsnek:
Yn Almaynek:
Labels:

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

MiSkriBa 2026 - An tressa rann

  Yow oll,   Ottomma ow thressa kuntel a vardhonogow rag MiSkriBa 2026! Here are my third set of poems for NaPoWriMo 2026!  (sorry, there aren't any translations yet, I've been a bit busy). Dydh Mergher, an pymthegves a vis Ebrel 2026  Wednesday, the fifteenth of April 2026 Prompt -  Eskerdh a-dro dhe'n stock  / Expedition around the base (Poetry Society) Bewnans anweladow Yn gis an asfalt nowydh A glowir der an veister.  Chiow kroglennow deges Ow mires yn kas orth tremenysi Dell welir yn an mirour.  Arghow gorheryow lows A glapp dydh aral kellys A nakevir prys wosa prys.  Kan jynn karr ha ronk kyttrin A rol yn loos dre dermyn Na niverir vel viajys gwir.  Gwedrow ster a wel an loor Yn goos seudhelyow divegh Dell dhonsir garrow trist.  Ke prennyer dur a wra milva A vys breek istori A holir gen bewnans anweladow.      Dydh Yow, an hwetegves a vis Ebrel 2026  Thursday, the sixteenth of April 2026 Prompt -  Desk...
Post a Comment
Read more

Arvwisk Trevithick

 Ha hedhyw Dydh Trevithick , my a vynnas skrifa neppyth tamm koynt yn solempnyans anodho. Ytho otta bardhonek hag a wra henna (dell waytyav). Ynwedh yth yw prompt #MiSkriBa 25 gen an Poetry Society. As today is Trevithick Day , I wanted to write something a little strange in celebration. So here's a poem that (i hope) does just that. Also it's prompt 25 of #NaPoWriMo from the Poetry Society.   Arvwisk Trevithick Yn y hwelji unweyth moy ow tybri glow ha mortholya mog, yma Trevithick ow pyldya arvwisk ethen. Hatt chymbla a goner gen toll du a gollenk dens prennyer plat ha troyllya yn resyas ilow y honan. Klapp  ha jynn ganow gen keher dur a dremen gonyow, ha lyftya'n mor, hag eva'n kledher. Garrow horn a gesun gen kig, eskern ryvytys. Payn pell  osow kellys yn hebaskans. Goos a lamm dre bibow lettyes yn omsettyans skruth gwaskedh kressyes, hag ow gwaskedh a dhever skruth. An arvwisk a dhewis an lergh, istori krackyes mes kempen, ow ...
Post a Comment
Read more

Dha Jayr

 Termyn hir heb postya meur obma (dell yw usys). Otta bardhonek nowyth a-dro dhe'm tas-gwydn ha'y jayr leska barrednow koth hag yw genev lebmyn. Mar mydnowgh redya moy genev yn fenowggha, my a bost bardhonogow kott war BlueSky yn tabm moy usadow. Been a while without posting here (tell me something new). Here's a short poem about my grandad and his wicker rocking chair that I now have. If you'd like to read more of my work more often, I post short poems on  BlueSky  slightly more regularly. Dha Jayr  Ty a asas legaci, Moy es hanow Po gnasow bejeth, Moy es linen goos Po drolla hwarvosek: Neppyth a-dro dhe jynnow-myji Ha'n gwithans tre.  Ty a'm gasas, Ha'm tas, Ha'm breder. Ty a asas kovyow A viajys tren dhe vys an puskes, A isyow gols dehen brill, A vosow Sul. Ty a asas legaci Ha chayr Hag ynno mayth esedhav Ha tybi ahanas Pub dydh. Your Chair You left a legacy, More than a name Or facial features, More than a bloodline Or the incidental droll: Something ...
Post a Comment
Read more